panel header


NABOK NYILIH TANGAN
Memanfaatkan Orang Untuk Melakukan Sesuatu
panel menu
panel news ticker
Dapatkan Gratis Aplikasi Suaramerdeka untuk Android.
panel iklan Hosrizon
panel main 1
28 Desember 2008 | 16:56 wib
Dening Soedjarwo
Sastra Wulang

SASTRA wulang iku perangan utawa jinising kasusastran kang isi piwulang. Ing kasusastran Jawa genre utawa jinising sastra wulang mau arupa serat-serat piwulang kang warna-warna lan ora sethithik ca­cah­e. Sastra wulang iku sifate didaktis (mendidik), isi piwulang, wewarah utawa pitutur ngenani budi pekerti lan bab olah batin. Nanging uga ana serat piwulang kang mligi kanggo narapraja, para prajurit, para putri lan liya-liyane.

Satemene sing sifate didaktis iku ora ngemungake sastra wulang. Dongeng, crita wayang, babad uga akeh sing sifate didaktis. Bedane, sastra wulang iku mung mligi isi pitutur. Pancen ing sastra wulang uga disisipake crita, nanging crita mau mung kanggo conto, minangka kaca brenggala.

Miturut definisi sastra jaman saiki, sastra wulang iku ora klebu ewone sastra. Ing jaman saiki sing diarani sastra iku sing sifate imajinatif, sing adhedhasar pangangen-angen, dadi dudu kedadeyan sing nyata. Sastra iku klebu golong­ane fiksi, dene satra wulang iku dudu fiksi. Ananging miturut tradisi sastra Jawa, ya sastra wulang iku sing diwe pengaji kang dhuwur, sing mujudake reriptan kang adiluhung.

Piwulang-piwulang iku migunani tumrap uripe manungsa ana alam donya dalah akhirat. Dene pengrakite basa ing tembang kang warna-warna iku mranani banget. Sastra wulang iku umume awujud tembang kang kudu manut wewaton ngenani bab guru gatra, guru wilangan, lan guru lagu. Rehne awujud tembang piwulang mau luwih rumesep lan gampang diapalake, sanajan saiki uga akeh sing apal lagune nanging ora mudheng surasane.

Sastra wulang iku mau-maune mujudake sarananing para sepuh anggone mulang-muruk marang putra-wayahe. Bareng wis bisa dicithak dadi buku, sapa bae bisa maca lan nyinau sastra wulang mau lan akeh sing padha kepranan.

Carane paring piwulang para sepuh mau beda karo carane mendidik ing jaman modern. Isine akeh kang arupa pakon utawa prentah, upamane: ”sudanen dhahar lan guling”; utawa larangan: ”aja pijer mangan nendra” lan sateruse. Uwal saka endahing rumpakan, kanggone bocah saiki mbokmenawa ora seneng yen mung dikon lan dilarang ngono bae. Piwulang-piwulang kaya: ”wani ngalah luhur wekasane; tumungkula yen dipun dukani; kudu anteng jatmika ing budi”; miturut bocah saiki wis jadul (jaman dulu) banget.

Sanajan mangkono, ora bisa diselaki menawa pi­tutur ing sastra wulang mau mujudake kearifan sing bisa dadi gegebenganing urip.

(/)
Untuk berita terbaru, ikuti kami di Twitter twitter dan Facebook Facebook
Bagi Anda pengguna ponsel, nikmati berita terkini lewat http://m.suaramerdeka.com
Dapatkan SM launcher untuk BlackBerry http://m.suaramerdeka.com/bb/bblauncher/SMLauncher.jad
Bookmark and Share
Baca Juga


Panel menu
image
13 Mei 2014 | 22:25 wib
Dibaca: 3709
image
10 April 2014 | 19:05 wib
Dibaca: 4302
image
09 April 2014 | 22:22 wib
Dibaca: 4272
image
06 Maret 2014 | 22:54 wib
Dibaca: 5255
image
16 Februari 2014 | 12:41 wib
Dibaca: 6064
Panel menu tepopuler dan terkomentar
FOOTER